Аз лаҳзаи таъсиси худ, тақрибан 25 сол пеш, «Оби Зулол» роҳи дурударозро аз корхонаи хоксор то пешвои бозори саноати хӯрокворӣ кишвар паймудааст.
Қадамҳои аввал: шарикии байналмилалӣ дар шароити мураккаб
Лоиҳаи таъсиси ширкати «Оби Зулол» ва сохтмони корхонаи истеҳсоли нӯшокиҳо дар Тоҷикистон таҳти роҳбарии Рустам Болтаев намунаи равшани ҷалби муваффақонаи сармояи байналмилалӣ ва шарикӣ дар шароити мураккаби иқтисодӣ ва сиёсӣ гардид. Дар солҳои 1990-ум Тоҷикистон давраи баъдиихтилофиро аз сар мегузаронд, ки ин фазои сармоягузории душворро ба вуҷуд меовард — вале ташаббускорони лоиҳа ба иқтидори кишвар бовар доштанд ва аз соли 1993 ҷустуҷӯи шарики стратегиро оғоз карданд.
Истифодаи маълумоти иктишофи гидрогеологӣ ва аэрокосмикӣ барои ёфтани сарчашмаи мувофиқи об имкон дод, ки сарчашмаи оби баландсифат, ки қодир аст бо брендҳои маъруфи ҷаҳонӣ рақобат кунад, пайдо шавад. Натиҷаҳои санҷишҳои дар лабораторияҳои чехӣ ва итолиёӣ гузаронидашуда сифати истисноии обро тасдиқ карданд, ва Ҳукумати шаҳри Истаравшан заминро барои сохтмони корхона ҷудо намуд.
Ҷалби шарикони байналмилалӣ
Аз соли 1993 кор оид ба расмиёти узвияти Тоҷикистон дар Бонки Аврупоии Барқарорсозӣ ва Рушд (БАСР) идома дошт. Дар соли 1998 ширкати «Оби Зулол» бо БАСР ва фонди амрикоии «Аква Кристалл», ки бо иштироки фонди Ҳукумати ИМА OPIC ва Texas Pacific Group таъсис ёфтааст, шартнома баст. Ин лоиҳаи пилотии БАСР дар бахши воқеии иқтисодиёти Тоҷикистон буд, ки бонк ҳамзамон ҳам ҳамчун қарздиҳанда, ҳам ҳамчун саҳомдор баромад кард — ҳолати беназир барои кишвар.
Аз соли 1995 ширкати амрикоии RCCI ҳамчун шарики стратегии «Оби Зулол» баромад кард, ки шартномаҳои боттлинг ва франчайзингро оид ба истеҳсол ва фурӯши нӯшокиҳо таҳти нишони Royal Crown Cola (RC Cola) дар кишварҳои Осиёи Марказӣ баст. Лабораторияи амрикоии Montgomery Watson Laboratories (Калифорния) тасдиқ кард, ки об ба стандартҳои ИА ва ИМА ҷавобгӯ буда, ҳатто барои кӯдакони ширхор бехатар эътироф шудааст. Лоиҳаи техникии корхонаро ширкати итолиёии SASIB Beverage MS Spa — пудратчии генералии сохтмони «калидӣ» — коркард кард, ки баъдтар ба ширкати фаронсавии SIDEL ҳамроҳ шуд, ки имрӯз пешвои ҷаҳонии истеҳсоли таҷҳизот барои пуркунӣ ва борбандии маҳсулоти хӯрокворӣ аст.
Кушоиши корхона
Корхона 12 сентябри соли 2000 бо иштироки Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон кушода шуд — рӯйдоде, ки аҳамияти лоиҳаро барои иқтисодиёти кишвар ва мақоми байналмилалии онро таъкид кард. Дар оғози роҳ ширкат дар майдончаи истеҳсолии худ бо иқтидорҳои маҳдуд ҷойгир буд, ва ҳадафи он қонеъ гардонидани талаботи афзояндаи бозор ба нӯшокиҳои беалкоголии сифати баланд буд.
Васеъ намудани миқёс ва истеҳсолот
ҶСП «Оби Зулол» аҳолии кишварро бо маҳсулоте, ки ба стандартҳои ҷаҳонии сифат ва ғизои солим ҷавобгӯст, аз меваю ангур ва сабзавоти аз ҷиҳати экологӣ тозаи Тоҷикистон таъмин мекунад ва онҳоро ба пюре, шарбат ва смузи дар тамоми навъҳои борбандӣ — шишабутулка, Tetra Pak, борбандии нарм — коркард мекунад. Маҳз ҳамин гарави он аст, ки маҳсулоти ширкат дар бозорҳои дохилӣ ва хориҷӣ рақобатпазир аст ва ба Русия, Қазоқистон ва Хитой содирот мешавад.
Парки таҷҳизоти ширкат, аз ҷумла корхонаи фаръии он дар Душанбе, хатҳои технологии бисёрсоҳаро дар бар мегирад, ки ассортименти васеи маҳсулоти тайёрро дар навъҳои гуногуни борбандӣ ва зарф истеҳсол мекунанд: шишабутулка ва шишабанка, бонкаҳои алюминӣ, борбандиҳои бисёрҷузъаи Tetra Pak, борбандии намуди «Пауч», шишаҳои ПЭТ. Ширкат, филиалҳо ва корхонаҳои фаръии он барои коллективи бузурги меҳнатӣ ҷои кор фароҳам меоранд.
Хулоса
Роҳи «Оби Зулол» аз корхонаи хурд то парчами саноати хӯрокворӣ дар Тоҷикистон намунаи муваффақиятест, ки бар меҳнати сахт, навовариҳо ва масъулияти иҷтимоӣ асос ёфтааст. Дар давоми 25 соли таърихи худ ширкат на танҳо бозорро забт кард, балки бо истеъмолкунандагон ва шарикон робитаи мустаҳкам барқарор намуд.
Ояндаи ширкат умедбахш менамояд, ва таърихи он идома медиҳад, ки соҳибкорони навро ба пайравӣ аз намунаи худ илҳом бахшад.